Danina solidarnościowa – co to jest, kto musi ją zapłacić i jak ją rozliczyć

W 2026 r. danina solidarnościowa obowiązuje na tych samych zasadach, co od momentu jej wprowadzenia w 2019 r. Cztery procent od nadwyżki ponad milion złotych rocznie – brzmi prosto, ale w praktyce lista pytań jest długa: które dochody wliczać, jak wypełnić DSF-1, czy można cokolwiek odliczyć. Odpowiedzi znajdziesz poniżej.

Co to jest danina solidarnościowa i skąd pochodzi?

Danina solidarnościowa 2026 to dodatkowe obciążenie podatkowe w wysokości 4% od tej części rocznego dochodu, która przekracza 1 000 000 zł. Funkcjonuje na podstawie art. 30h ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Środki z daniny zasilają Fundusz Solidarnościowy. Finansuje on: świadczenia uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, trzynastą i czternastą emeryturę (dodatkowe roczne świadczenia dla emerytów i rencistów), rentę socjalną z dodatkiem dopełniającym, zasiłek pogrzebowy oraz programy wsparcia osób niepełnosprawnych (art. 1 i 6b ustawy o Funduszu Solidarnościowym).

W praktyce danina działa jak trzeci próg podatkowy. Polski system skali podatkowej wygląda więc następująco:

Dochód	Stawka podatku
Do 120 000 zł	12%
Powyżej 120 000 zł	32%
Powyżej 1 000 000 zł	32% + 4% danina solidarnościowa (= łącznie do 36%)*

* Uwaga: 32% to stawka PIT (podatku dochodowego od osób fizycznych), a 4% to odrębne zobowiązanie podatkowe – danina solidarnościowa, obliczane na podstawie art. 30h u.p.d.o.f. Obie podstawy obliczenia mogą się nieznacznie różnić (np. w zakresie odliczenia strat czy składek). Efektywne łączne obciążenie dochodu powyżej 1 000 000 zł wynosi do 36%, jednak PIT i danina to dwa oddzielne zobowiązania, płatne odrębnie.

Kto płaci daninę solidarnościową?

Kto płaci daninę solidarnościową – konkretnie: każda osoba fizyczna, której łączny dochód z poniższych źródeł przekroczył 1 000 000 zł w roku podatkowym.

Źródła dochodów wliczane do podstawy obliczenia daniny:

• stosunek pracy (umowa o pracę, powołanie, mianowanie);
• działalność gospodarcza opodatkowana według skali podatkowej lub podatkiem liniowym 19%;
• umowy cywilnoprawne (zlecenia, o dzieło);
• sprzedaż papierów wartościowych i instrumentów pochodnych;
• odpłatne zbycie udziałów i akcji w spółkach;
• prawa majątkowe (np. prawa autorskie, licencje);
• dochody z zagranicznych spółek kontrolowanych (CFC);
• działy specjalne produkcji rolnej opodatkowane zarówno według norm szacunkowych, jak i rozliczane na podstawie ksiąg rachunkowych.

Dochody wyłączone z podstawy obliczenia daniny:

• przychody z działalności opodatkowanej ryczałtem – przedsiębiorca na ryczałcie nie zapłaci daniny, nawet jeśli jego przychody przekraczają milion złotych;
• dywidendy i inne przychody z udziału w zyskach osób prawnych;
• prywatna sprzedaż nieruchomości (PIT-39);
• najem prywatny opodatkowany ryczałtem;
• wygrane w konkursach i grach;
• dochody z IKE, PPK, IKZE;
• dochody z kwalifikowanych praw własności intelektualnej opodatkowane preferencyjną stawką 5% (tzw. IP Box).

Ważne: próg 1 000 000 zł dotyczy każdej osoby indywidualnie. Nawet przy wspólnym rozliczeniu małżonków każdy z nich musi osobno przekroczyć ten próg, żeby podlegać daninie.

Jaki jest próg daniny solidarnościowej i jak go obliczyć?

Próg daniny solidarnościowej to 1 000 000 zł dochodu rocznie. Dopiero nadwyżka ponad tę kwotę podlega opodatkowaniu stawką 4%.

Algorytm obliczania daniny:

1. Zsumuj wszystkie dochody podlegające daninie (patrz lista wyżej).
2. Odejmij zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne (ZUS).
3. Od uzyskanej kwoty odejmij 1 000 000 zł.
4. Jeśli wynik jest dodatni – pomnóż go przez 4%.
5. Zaokrąglij do pełnych złotych.

Co można jeszcze odliczyć od podstawy obliczenia daniny:

• Składki ZUS – zapłacone w Polsce, UE/EOG lub Szwajcarii.
• Składka zdrowotna (przedsiębiorcy na podatku liniowym) – możliwość odliczenia od dochodu do limitu 14 100 zł rocznie (limit aktualizowany rokrocznie). Odliczenie to pośrednio obniża podstawę obliczenia daniny solidarnościowej. Nie dotyczy przedsiębiorców na skali podatkowej ani ryczałcie.
• Straty z lat ubiegłych – wyłącznie z tego samego źródła przychodów. Strata z działalności gospodarczej może pomniejszyć dochód z działalności, ale nie dochód z pracy.

Czego nie można odliczyć: ulga rehabilitacyjna, darowizny, ulga na dzieci ani żadna inna preferencja podatkowa nie zmniejsza podstawy obliczenia daniny solidarnościowej.

Przykłady obliczenia 4% podatku solidarnościowego

Przykład 1 – przedsiębiorca na podatku liniowym:

Pozycja	Kwota
Dochód z działalności gospodarczej	1 050 000 zł
Składki ZUS społeczne (pełny ZUS 2026)	19 758 zł
Podstawa obliczenia: (1 050 000 - 19 758) - 1 000 000	30 242 zł
Danina solidarnościowa: 30 242 × 4%	1 210 zł

Przykład 2 – osoba łącząca pracę etatową z prawami autorskimi:

Pozycja	Kwota
Wynagrodzenie z umowy o pracę	700 000 zł
Przychód z praw autorskich	400 000 zł
Składki ZUS pracownicze do odliczenia	~46 448 zł (emerytalna 9,76% + rentowa 1,5% – do limitu 260 190 zł w 2026 r.; chorobowa 2,45% bez limitu od pełnego wynagrodzenia)
Podstawa: (700 000 + 400 000) - 46 448 - 1 000 000	53 552 zł
Danina solidarnościowa: 53 552 × 4%	2 142 zł

Przykład 3 – przedsiębiorca na ryczałcie:

Przychody z działalności na ryczałcie wyniosły 3 200 000 zł. Danina solidarnościowa nie obowiązuje. Przychody z ryczałtu są wyłączone z podstawy obliczenia daniny.

Jak rozliczyć daninę solidarnościową – formularz DSF-1

Formularz DSF-1 to deklaracja składana dodatkowo – obok standardowego PIT-36, PIT-36L, PIT-37 lub PIT-38. Nie zastępuje żadnego z nich.

Kiedy i jak złożyć DSF-1:

• Termin: 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Za 2026 rok termin złożenia DSF-1 i zapłaty daniny mija 30 kwietnia 2027 r.
• Forma: elektronicznie przez e-Deklaracje lub usługę Twój e-PIT; możliwe jest też złożenie papierowe w urzędzie skarbowym.
• Zaliczki: nie ma obowiązku wpłacania zaliczek na daninę w trakcie roku. Całą kwotę wpłaca się jednorazowo do 30 kwietnia.
• Kogo dotyczy: każda osoba, której dochód podlegający daninie przekroczył 1 000 000 zł w danym roku podatkowym.

Niezłożenie DSF-1 skutkuje naliczeniem odsetek za zwłokę od niezapłaconej kwoty daniny. Może również powstać odpowiedzialność na gruncie Kodeksu karnego skarbowego.

Planowanie podatkowe a danina solidarnościowa

Kilka kwestii wartych uwagi przy podejmowaniu decyzji o formie opodatkowania:

• Ryczałt a danina: przychody opodatkowane ryczałtem nie wchodzą do podstawy obliczenia daniny. Dla niektórych branż (IT, wolne zawody) może to być argument za zmianą formy opodatkowania.
• Podatek liniowy + danina: łącznie 23% (19% + 4%) od dochodu powyżej miliona. To wciąż mniej niż 32% z drugiego progu skali dla niższych dochodów. Jednak to uproszczenie. Podatek liniowy nie daje kwoty wolnej od podatku (30 000 zł), nie pozwala na wspólne rozliczenie z małżonkiem ani na większość ulg podatkowych. Każdy przypadek wymaga indywidualnej kalkulacji.
• Rozłożenie dochodów w czasie: część przedsiębiorców świadomie przesuwa wystawienie faktur lub realizację zysków kapitałowych na kolejny rok podatkowy, żeby nie przekroczyć progu w danym roku. Przesunięcie przychodów jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy odpowiada rzeczywistemu przebiegowi transakcji i nie narusza przepisów określających moment powstania przychodu podatkowego. Sztuczne przesuwanie przychodów wyłącznie w celu unikania progu może skutkować zarzutem nierzetelności ksiąg i doszacowaniem przychodu przez organ podatkowy.
• Straty z poprzednich lat: jeśli masz straty z tego samego źródła dochodów, możesz je uwzględnić w podstawie obliczenia daniny.

Najczęściej zadawane pytania o daninę solidarnościową

Czy danina solidarnościowa obowiązuje w 2026 r. na nowych zasadach?

Nie. Zasady naliczania i rozliczania daniny solidarnościowej pozostają bez zmian od 2019 r. Próg wynosi 1 000 000 zł, stawka to 4%, formularz to DSF-1. Zmieniają się jedynie kwoty, które osiągają poszczególni podatnicy.

Co wlicza się do miliona – czy chodzi o przychód czy dochód?

Chodzi o dochód, nie przychód. Dla działalności gospodarczej uwzględniasz przychody pomniejszone o koszty uzyskania przychodu. Dla umowy o pracę uwzględnia się dochód wykazany w zeznaniu rocznym PIT po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodów i składek społecznych podlegających odliczeniu.

Czy małżonkowie mogą łączyć dochody przy obliczaniu daniny?

Nie. Próg 1 000 000 zł dotyczy każdej osoby indywidualnie. Wspólne rozliczenie małżonków na PIT nie ma wpływu na obliczenie daniny – każdy z małżonków liczy ją osobno.

Czy dywidenda ze spółki z o.o. wlicza się do podstawy daniny?

Nie. Dywidendy i inne dochody z udziału w zyskach osób prawnych są wyłączone z podstawy obliczenia daniny solidarnościowej. Wynika to z tego, że dywidendy opodatkowane są zryczałtowanym PIT w wysokości 19%. Dywidenda nie podnosi podstawy obliczenia, nawet jeśli jest wysoka.

Jak wypełnić DSF-1, jeśli mam dochody z kilku źródeł?

W DSF-1 wpisujesz sumę dochodów ze wszystkich źródeł podlegających daninie (pomniejszonych o ZUS i ewentualne straty). Formularz prowadzi przez obliczenie krok po kroku. Warto skorzystać z usługi e-Deklaracje, która podpowiada wartości z wcześniej złożonych zeznań PIT.

Kiedy zapłacić daninę solidarnościową za 2026 r.?

Do 30 kwietnia 2027 r. Nie ma obowiązku opłacania zaliczek w trakcie roku. Całą kwotę płacisz jednorazowo.

Jeśli ten artykuł jest dla Ciebie wartościowy, wesprzyj naszą twórczość tutaj i odbierz fantastyczne prezenty.