Działalność nierejestrowana 2026 - jak zacząć i jakie są limity przychodów

Od 1 stycznia 2026 r. limit przychodu w działalności nierejestrowanej bada się kwartalnie, a nie miesięcznie. Wcześniej jeden lepszy miesiąc, w którym wpłynęło więcej zamówień niż zwykle, wypychał sprzedawcę wprost do CEIDG. Teraz ten sam wynik można zrównoważyć słabszym miesiącem w tym samym kwartale. Podatek dochodowy nadal rozlicza się raz w roku.

Działalność nierejestrowana 2026 opiera się na art. 5 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, w brzmieniu nadanym ustawą z 25 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1168). Nie stanowi działalności gospodarczej działalność osoby fizycznej, której przychód należny nie przekracza w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia, jeżeli w okresie ostatnich 60 miesięcy osoba ta nie wykonywała działalności gospodarczej.

Ile wynosi limit działalności nierejestrowanej w 2026 roku?

Limit działalności nierejestrowanej 2026 to 10 813,50 zł przychodu należnego w każdym kwartale. Kwota odpowiada 225% minimalnego wynagrodzenia, które od 1 stycznia 2026 r. wynosi 4 806 zł brutto na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242). W skali roku daje to 43 254 zł, pod warunkiem że próg nie zostanie przekroczony w żadnym z czterech kwartałów.

Roczna suma nie zmieniła się ani o złotówkę. Poprzednie brzmienie przepisu wyznaczało próg na poziomie 75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie, czyli 3 604,50 zł przy płacy 4 806 zł. Trzy takie miesiące to dokładnie 10 813,50 zł. Ustawodawca nie podniósł limitu, tylko zmienił okres, w którym bada się limit.

Praktyczna różnica jest jednak spora. Osoba sprzedająca rękodzieło, która w październiku nie sprzeda nic, w listopadzie osiągnie 6 000 zł przychodu, a w grudniu 4 500 zł, mieści się w limicie IV kwartału z zapasem 313,50 zł. Na dotychczasowych zasadach sam listopad przesądziłby o obowiązku rejestracji firmy. Zmiana najbardziej pomaga branżom sezonowym: korepetycjom, fotografii, sprzedaży świątecznej, usługom ogrodniczym.

Co wlicza się do limitu przychodów?

Liczy się przychód należny, a nie wpłaty na koncie. Art. 5 ust. 6 Prawa przedsiębiorców definiuje go jako kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Wynikają z tego dwie konsekwencje. Usługa wykonana 20 grudnia i opłacona 15 stycznia obciąża limit IV kwartału, a nie I kwartału następnego roku. Kosztów nie odejmuje się od przychodu przy badaniu limitu, więc zakup materiałów za 8 000 zł przy sprzedaży za 10 000 zł nie zmniejsza kwoty zaliczonej do limitu.

Uwaga na rozbieżność z podatkiem dochodowym. Na potrzeby PIT przychód z innych źródeł powstaje dopiero w chwili otrzymania pieniędzy lub postawienia ich do Twojej dyspozycji (art. 11 ust. 1 ustawy o PIT). Usługa z 20 grudnia opłacona 15 stycznia obciąża więc limit IV kwartału, ale do zeznania podatkowego trafi za rok, w którym wpłynęła zapłata.

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?

Prawo do działalności nierejestrowanej ma osoba fizyczna, która nie prowadziła działalności gospodarczej przez ostatnie 60 miesięcy i utrzyma przychód poniżej progu kwartalnego. Zatrudnienie na etacie, status studenta czy emeryta nie mają znaczenia. Przepisy nie przewidują też limitu wieku, choć osoba niepełnoletnia działa w granicach swojej zdolności do czynności prawnych (art. 15-20 Kodeksu cywilnego) i do większości umów potrzebuje zgody rodziców.

• Osoba fizyczna działająca we własnym imieniu. Formy zbiorowe są wykluczone: art. 5 ust. 5 Prawa przedsiębiorców wyłącza stosowanie przepisu do działalności wykonywanej w ramach umowy spółki cywilnej.
• Przerwa w prowadzeniu firmy trwająca co najmniej 60 miesięcy. Przepis mówi o niewykonywaniu działalności, a nie o samym wpisie do CEIDG. Jeśli Twoja firma jest zawieszona, najbezpieczniej uznać, że działalność nierejestrowana nie wchodzi w grę, dopóki nie wykreślisz wpisu. Czy okres zawieszenia wlicza się do 60 miesięcy, to kwestia sporna, więc w takiej sytuacji warto skonsultować się z doradcą.
• Działalność nieobjęta reglamentacją. Koncesje, zezwolenia i wpisy do rejestrów działalności regulowanej przysługują przedsiębiorcom, a osoba prowadząca działalność nierejestrowaną przedsiębiorcą nie jest. Wyklucza to między innymi ochronę osób i mienia, sprzedaż alkoholu czy usługi detektywistyczne. Niezależnie od tego obowiązują wymogi sektorowe, które nie zależą od statusu przedsiębiorcy. Przykładowo produkcja i sprzedaż żywności, także domowych wypieków czy przetworów, co do zasady wymaga wpisu do rejestru prowadzonego przez państwowego inspektora sanitarnego (a w niektórych przypadkach także zatwierdzenia zakładu). Wniosek trzeba złożyć co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem działalności (art. 61 i 63 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 852/2004).
• Obywatelstwo polskie albo status cudzoziemca uprawnionego do podejmowania działalności na zasadach obywateli polskich. Art. 5 ust. 7 wyłącza z tego rozwiązania pozostałe osoby zagraniczne.

Etat nie stoi na przeszkodzie. Pracownik może równolegle prowadzić działalność nierejestrowaną, o ile nie narusza zakazu konkurencji wobec pracodawcy. Ta sama zasada dotyczy osób na zleceniu, emerytów, rencistów i studentów.

Jak zacząć działalność nierejestrowaną krok po kroku?

Jak zacząć działalność nierejestrowaną, skoro nie ma czego zgłaszać? Nie składa się wniosku do CEIDG, nie występuje o REGON ani nie zgłasza się do ZUS. NIP jest potrzebny dopiero przy rejestracji do VAT. Ustawa o statystyce publicznej (art. 42) wprost wyłącza taką osobę z wpisu do rejestru REGON. Zostają czynności przygotowawcze i obowiązki bieżące.

1. Sprawdź warunek 60 miesięcy w CEIDG. Wyszukiwarka pokazuje daty rozpoczęcia i wykreślenia wpisu, także tego sprzed lat, o którym łatwo zapomnieć.
2. Ustal, czy planowana usługa albo sprzedaż nie wymaga koncesji, zezwolenia lub wpisu do rejestru działalności regulowanej. Sprawdź też, czy sprzedaż nie wymaga rejestracji w sanepidzie (żywność) albo obowiązkowej rejestracji do VAT (art. 113 ust. 13 ustawy o VAT).
3. Załóż uproszczoną ewidencję sprzedaży. To obowiązek ustawowy, a nie tylko dobra praktyka: art. 109 ust. 1 ustawy o VAT nakazuje prowadzić ewidencję za każdy dzień, najpóźniej przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym. Urzędowego wzoru nie ma, więc wystarczy arkusz z czterema kolumnami: liczba porządkowa, data sprzedaży, wartość sprzedaży i wartość narastająco od początku kwartału.
4. Wydziel osobny rachunek bankowy. Przepisy tego nie wymagają, lecz przy kontroli albo przy wezwaniu z urzędu skarbowego oddzielenie wpływów prywatnych od zarobkowych oszczędza tygodnie tłumaczeń.
5. Uzupełniaj ewidencję codziennie i na bieżąco kontroluj sumę narastającą, a nie dopiero na koniec kwartału. Przekroczenie progu uruchamia siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o wpis do CEIDG (art. 5 ust. 4 Prawa przedsiębiorców).

W praktyce warto poinformować klienta, że działasz bez wpisu do CEIDG, zwłaszcza firmę, która będzie chciała ująć zakup w kosztach. Przepisy nie nakładają takiego obowiązku, ale nabywca potrzebuje dowodu zakupu (rachunku lub faktury), a jasna informacja zapobiega nieporozumieniom.

Działalność nierejestrowana a klient - prawa konsumenta, RODO i platformy sprzedażowe

Brak wpisu do CEIDG nie zwalnia z przepisów chroniących klientów. Na gruncie Prawa przedsiębiorców osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie jest przedsiębiorcą, ale Kodeks cywilny ma własną definicję. Art. 43¹ KC uznaje za przedsiębiorcę osobę fizyczną prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową, a w tym rozumieniu mieści się także zarobkowa sprzedaż bez rejestracji.

W relacjach z konsumentami obowiązuje więc ustawa z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Obejmuje ona obowiązki informacyjne przed zawarciem umowy (art. 12; m.in. imię i nazwisko, adres, dane kontaktowe, cena, sposób płatności i dostawy), 14-dniowe prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość (art. 27) oraz odpowiedzialność za zgodność towaru z umową. Własny sklep internetowy wymaga regulaminu (art. 8 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną), a przetwarzanie danych klientów podlega RODO, w tym obowiązkowi informacyjnemu z art. 13.

Sprzedaż przez platformy internetowe (np. Allegro, Vinted, Etsy) jest też widoczna dla skarbówki. Na podstawie przepisów wdrażających dyrektywę DAC7 operatorzy platform przekazują Szefowi KAS dane sprzedawców, którzy w roku przeprowadzili co najmniej 30 transakcji sprzedaży towarów albo uzyskali z nich ponad 2 000 euro. To kolejny powód, by ewidencja sprzedaży była prowadzona rzetelnie.

Działalność nierejestrowana a ZUS - czy trzeba płacić składki?

Zależność działalność nierejestrowana a ZUS wygląda jasno: sama działalność nie rodzi tytułu do ubezpieczeń, więc nie ma zgłoszenia, deklaracji ani składek. Podstawą jest art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, który wyłącza tę aktywność z pojęcia działalności gospodarczej (w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Wyjątek dotyczy formy współpracy, a nie samego statusu. Jeżeli usługa jest świadczona na podstawie umowy zlecenia albo umowy o świadczenie usług, obowiązki płatnika przejmuje zleceniodawca. Zgłasza wykonawcę do ubezpieczeń, nalicza składki i składa dokumenty rozliczeniowe na zasadach właściwych dla zlecenia. Taka umowa zmienia też zasady opodatkowania, o czym piszę w części o podatku dochodowym.

Podstawa współpracy	Skutek w ZUS
Umowa sprzedaży towaru	Brak tytułu do ubezpieczeń po obu stronach
Umowa o dzieło	Brak składek, zamawiający zgłasza umowę na formularzu RUD, chyba że dzieło jest wykonywane na rzecz własnego pracodawcy; jeśli zamawiającym jest firma, przychód jest opodatkowany jako działalność wykonywana osobiście, a firma pobiera zaliczkę na PIT
Umowa zlecenia lub o świadczenie usług	Zleceniodawca jako płatnik zgłasza wykonawcę i odprowadza składki (z wyjątkiem m.in. uczniów i studentów do 26. roku życia); jeśli zleceniodawcą jest firma, przychód jest opodatkowany jako działalność wykonywana osobiście, a zleceniodawca pobiera zaliczki na PIT

Konsekwencja bywa niedoceniana: brak składek oznacza brak stażu emerytalnego i brak prawa do zasiłku chorobowego z tego tytułu. Ubezpieczenie zdrowotne trzeba mieć skądinąd, najczęściej z etatu albo jako członek rodziny osoby ubezpieczonej. Osoba bez żadnego innego tytułu pozostaje poza obowiązkowym systemem. Może jednak przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ (art. 68 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) oraz do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w ZUS (art. 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Działalność nierejestrowana a faktura - kiedy trzeba ją wystawić?

Działalność nierejestrowana a faktura to relacja regulowana ustawą o VAT, która ma własną definicję działalności gospodarczej, szerszą niż Prawo przedsiębiorców. Sprzedawca jest więc podatnikiem VAT, tyle że korzysta ze zwolnienia podmiotowego, które od 1 stycznia 2026 r. wynosi 240 000 zł rocznej sprzedaży. Przy limicie 43 254 zł przekroczenie tego progu jest mało prawdopodobne, chyba że masz inną sprzedaż wliczaną do tego limitu, np. z prywatnego najmu. Do limitu wlicza się bowiem całą taką sprzedaż (art. 113 ust. 1 ustawy o VAT), w tym zwolniony z VAT najem mieszkań, bo jest transakcją związaną z nieruchomościami (art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a).

Fakturę wystawia się na żądanie nabywcy zgłoszone w ciągu trzech miesięcy od końca miesiąca sprzedaży (art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT). Poza tym przepisy VAT nie wymagają dokumentu sprzedaży, choć w praktyce warto wystawić rachunek albo zawrzeć umowę. Faktura sprzedawcy zwolnionego z VAT zawiera m.in. datę wystawienia, numer, dane stron, nazwę towaru lub usługi, ilość, cenę jednostkową i kwotę należności oraz wskazanie podstawy prawnej zwolnienia z VAT, czyli art. 113 ust. 1 ustawy o VAT (art. 106e ust. 1 pkt 19). Osoba, która nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT ani płatnikiem składek, posługuje się numerem PESEL (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników).

Od 2026 r. faktury wystawia się co do zasady w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF). Obowiązek objął największych podatników od 1 lutego 2026 r., a pozostałych, w tym zwolnionych z VAT, od 1 kwietnia 2026 r. (art. 106ga ust. 1 i art. 145l ustawy o VAT). Do 31 grudnia 2026 r. podatnicy, u których wartość sprzedaży dokumentowanej fakturami nie przekracza 10 000 zł brutto miesięcznie, mogą wystawiać faktury poza KSeF (art. 145m ust. 1). Prawo to tracą od faktury, którą ten limit przekroczą (art. 145m ust. 2). Faktury dla konsumentów mogą być wystawiane poza systemem (art. 106ga ust. 2 pkt 4). Wystawienie faktury w KSeF wymaga numeru NIP, którego osoba prowadząca działalność nierejestrowaną zwykle nie ma. Zasady dla takich osób po 2026 r. warto sprawdzić w aktualnych objaśnieniach Ministerstwa Finansów przed wystawieniem pierwszej faktury dla firmy.

Dwie sytuacje wymagają uwagi. Zwolnienie podmiotowe nie obejmuje między innymi doradztwa (z wyjątkami, np. doradztwa rolniczego), usług prawniczych, usług jubilerskich oraz internetowej sprzedaży niektórych towarów, w tym elektroniki, sprzętu RTV i AGD oraz preparatów kosmetycznych, a także (niezależnie od kanału sprzedaży) części i akcesoriów do samochodów i motocykli (art. 113 ust. 13 ustawy o VAT). W tych branżach rejestracja do VAT jest obowiązkowa od pierwszej transakcji, mimo działalności nierejestrowanej.

Drugą kwestią jest kasa fiskalna. Zwolnienie przysługuje do 20 000 zł sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, przy czym w roku rozpoczęcia sprzedaży limit liczy się proporcjonalnie do liczby dni. Podstawą jest rozporządzenie Ministra Finansów z 17 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1902), które wymienia też czynności objęte kasą bez względu na obrót. Sprzedawców internetowych dotyczy ponadto zwolnienie niezależne od obrotu. Obejmuje ono sprzedaż (w przypadku towarów – wysyłanych pocztą lub kurierem), za którą klient zapłacił w całości przelewem na rachunek bankowy (lub w placówce pocztowej), gdy z ewidencji i dowodów zapłaty wynika, jakiej transakcji dotyczy płatność. Nie stosuje się go jednak do wspomnianych czynności objętych kasą obowiązkowo.

Jak rozliczyć podatek dochodowy z działalności nierejestrowanej?

Przychody z działalności nierejestrowanej zalicza się do przychodów z innych źródeł na podstawie art. 20 ust. 1ba ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W trakcie roku nie płaci się zaliczek. Rozliczenie następuje raz, w zeznaniu PIT-36 składanym od 15 lutego do 30 kwietnia roku następnego (art. 45 ust. 1 ustawy o PIT).

Ta zasada nie obejmuje usług wykonywanych na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy o świadczenie usług zawartej z firmą (osobą prowadzącą działalność gospodarczą, spółką lub inną jednostką organizacyjną). Taki przychód zalicza się do działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 8 ustawy o PIT). Wtedy firma jako płatnik pobiera zaliczki na podatek (art. 41 ust. 1) i wystawia informację PIT-11. Jeśli zamawiającym jest osoba prywatna, przychód pozostaje przychodem z innych źródeł. Sporne jest też, czy takie przychody w ogóle wliczają się do limitu działalności nierejestrowanej, więc w razie wątpliwości warto skonsultować się z doradcą podatkowym.

Podatek liczy się od dochodu, czyli od przychodu pomniejszonego o koszty poniesione w celu jego osiągnięcia (art. 22 ust. 1 ustawy o PIT). Materiały, opakowania, wysyłka, opłaty platformy sprzedażowej i sprzęt używany w sprzedaży mieszczą się w tej definicji, o ile są właściwie udokumentowane. Ustawa nie określa formy dowodu dla przychodów z innych źródeł, ale Ministerstwo Finansów wskazuje, że wydatki powinny być udokumentowane dowodami zawierającymi dane podatnika. Najbezpieczniej więc przechowywać faktury lub rachunki wystawione na Twoje imię i nazwisko oraz potwierdzenia zapłaty. Przy droższym sprzęcie, zwłaszcza używanym także prywatnie, zaliczenie całej ceny do kosztów może zostać zakwestionowane.

Element rozliczenia	Zasada w 2026 r.
Źródło przychodu	Inne źródła, art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT (z wyjątkiem umów zlecenia i o dzieło zawartych z firmą)
Formularz	PIT-36, termin 15 lutego - 30 kwietnia
Zaliczki w trakcie roku	Brak
Podstawa opodatkowania	Dochód, czyli przychód faktycznie otrzymany (art. 11 ust. 1) pomniejszony o koszty, a następnie o odliczenia z art. 26 (np. zapłacone składki)
Podatek	12% minus kwota zmniejszająca 3 600 zł do 120 000 zł podstawy, powyżej 120 000 zł: 10 800 zł + 32% od nadwyżki ponad 120 000 zł
Kwota wolna	30 000 zł, wspólna dla wszystkich dochodów rozliczanych według skali
Koszty	Faktycznie poniesione i udokumentowane, art. 22 ust. 1

Dochody sumują się z innymi dochodami opodatkowanymi według skali. Jeśli masz też etat, dochód z działalności nierejestrowanej dolicza się do dochodu z wynagrodzenia (po odliczeniu składek i kosztów pracowniczych), a kwota zmniejszająca podatek przysługuje w zeznaniu tylko raz. W praktyce oznacza to, że jeśli dochód z etatu przekracza 30 000 zł (a łączny dochód nie przekracza 120 000 zł), dochód z działalności nierejestrowanej jest wtedy opodatkowany stawką 12% od pierwszej złotówki. Przy samej działalności nierejestrowanej roczny dochód często mieści się poniżej 30 000 zł, więc podatek wynosi zero. Zeznanie PIT-36 trzeba jednak złożyć.

Co się dzieje po przekroczeniu limitu?

Działalność staje się działalnością gospodarczą z dniem, w którym przychód należny przekroczył próg kwartalny (art. 5 ust. 3 Prawa przedsiębiorców). Nie od początku kwartału, nie od początku miesiąca, tylko od konkretnego dnia. Wniosek o wpis do CEIDG trzeba złożyć w terminie 7 dni od tej daty (art. 5 ust. 4).

• Przychody osiągnięte od dnia przekroczenia limitu do dnia poprzedzającego złożenie wniosku pozostają przychodami z innych źródeł (art. 20 ust. 1bc ustawy o PIT).
• Od dnia złożenia wniosku przychody stają się przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 20 ust. 1bb ustawy o PIT).
• Jeżeli wniosek nie wpłynie w ciągu 7 dni, przychody od dnia następującego po upływie tego terminu traktuje się jak przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Zwłoka nie odsuwa więc skutków podatkowych. Dodatkowo prowadzenie działalności gospodarczej bez wpisu do CEIDG jest wykroczeniem (art. 60¹ § 1 Kodeksu wykroczeń).
• Obowiązki w ZUS co do zasady powstają od dnia, w którym działalność stała się gospodarczą, czyli od dnia przekroczenia limitu (art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Trzeba to uwzględnić przy zgłoszeniu do ubezpieczeń.

Rejestracja w CEIDG otwiera dostęp do ulgi na start (art. 18 Prawa przedsiębiorców) i preferencyjnych składek (art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), ale wymaga też decyzji o formie opodatkowania i o składce zdrowotnej. Obie decyzje lepiej przemyśleć przed przekroczeniem limitu, a nie w siódmym dniu terminu.

Kiedy działalność nierejestrowana przestaje się opłacać?

Jeśli planujesz rozwijać biznes, ta forma rzadko wystarcza na dłużej. Sprawdza się jako poligon: przez kilka miesięcy można zweryfikować, czy produkt się sprzedaje, bez kosztów stałych i bez formalności. Dłuższe trwanie przy niej zaczyna kosztować więcej, niż daje.

Trzy sygnały wskazują, że czas na CEIDG. Pierwszy to regularne ocieranie się o próg, bo każdy większy kontrakt trzeba wtedy odsuwać na kolejny kwartał, a klienci nie czekają. Drugi to duże zakupy towaru i sprzętu, przy których opłacałaby się rejestracja jako czynny podatnik VAT i odliczanie podatku naliczonego (przy stawce 23% to ok. 18,7% ceny brutto). Pamiętaj, że sam wpis do CEIDG nie daje prawa do odliczenia VAT: przedsiębiorca nadal korzysta ze zwolnienia podmiotowego, dopóki z niego nie zrezygnuje albo nie przekroczy limitu. Trzeci to sytuacja osobista bez innego tytułu do ubezpieczeń, gdzie każdy miesiąc bez składek to miesiąc bez stażu emerytalnego.

Osoba z etatem, która sprzedaje za kilkanaście tysięcy złotych rocznie, ma inny rachunek. Składki opłaca pracodawca, podatek od dodatkowego dochodu wynosi 12% (gdy pensja wykorzystuje już kwotę wolną), a rejestracja firmy dołożyłaby wyłącznie obowiązki. Tu działalność nierejestrowana bywa rozwiązaniem docelowym i nie ma powodu z niej rezygnować.

Najczęściej zadawane pytania o działalność nierejestrowaną

Ile wynosi limit działalności nierejestrowanej w 2026 roku?

W każdym kwartale 2026 r. przychód należny nie może przekroczyć 10 813,50 zł, czyli 225% minimalnego wynagrodzenia wynoszącego 4 806 zł. Rocznie daje to 43 254 zł, o ile próg nie zostanie przekroczony w żadnym kwartale.

Czy działalność nierejestrowana jest zwolniona ze składek ZUS?

Tak, sama działalność nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych ani zdrowotnego. Składki pojawiają się wtedy, gdy usługa jest wykonywana na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, ponieważ wówczas płatnikiem staje się zleceniodawca.

Czy można prowadzić działalność nierejestrowaną, pracując na etacie?

Tak. Przepisy nie ograniczają dostępu ze względu na inne źródła zarobkowania. Ograniczeniem może być umowa o zakazie konkurencji z pracodawcą (art. 101¹ Kodeksu pracy).

Czy osoba prowadząca działalność nierejestrowaną musi wystawiać faktury?

Fakturę wystawia się na żądanie nabywcy zgłoszone w ciągu trzech miesięcy od końca miesiąca, w którym doszło do sprzedaży. Poza takim żądaniem przepisy VAT nie wymagają dokumentu sprzedaży, choć warto wystawić rachunek. Od 2026 r. trzeba też uwzględnić zasady KSeF opisane wyżej.

Co się dzieje, gdy przekroczę limit w połowie kwartału?

Działalność staje się gospodarczą od dnia przekroczenia progu, a wniosek o wpis do CEIDG trzeba złożyć w ciągu 7 dni. Przychody uzyskane przed złożeniem wniosku (jeśli złożysz go w terminie) nadal rozlicza się jako przychody z innych źródeł. Obowiązki w ZUS co do zasady biegną od dnia przekroczenia limitu.

Czy studenci i emeryci mogą korzystać z działalności nierejestrowanej?

Tak. Przepisy nie przewidują limitu wieku, choć osoby niepełnoletnie działają w granicach ograniczonej zdolności do czynności prawnych. Osoby do 26. roku życia nie skorzystają tu jednak z ulgi dla młodych: art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT obejmuje m.in. przychody z umowy o pracę i z umowy zlecenia zawartej z firmą (art. 13 pkt 8), ale nie przychody z innych źródeł. Jeśli usługa jest wykonywana na podstawie takiej umowy zlecenia, ulga może mieć zastosowanie.

Jak długo trzeba czekać po zamknięciu firmy, żeby przejść na działalność nierejestrowaną?

Sześćdziesiąt miesięcy, czyli pięć lat, w których nie wykonywałeś działalności gospodarczej. Najbezpieczniej liczyć ten okres od wykreślenia wpisu z CEIDG. Jeśli przed wykreśleniem firma była zawieszona, sposób liczenia budzi wątpliwości, bo przepis mówi o niewykonywaniu działalności, a nie o samym wpisie. W takiej sytuacji warto skonsultować się z doradcą.

Czy dwie osoby mogą prowadzić wspólną działalność nierejestrowaną?

Nie w formie spółki. Art. 5 ust. 5 Prawa przedsiębiorców wyłącza stosowanie tych przepisów do działalności wykonywanej w ramach umowy spółki cywilnej. Każda z osób może natomiast prowadzić własną działalność nierejestrowaną i rozliczać własny limit.

Artykuł ma charakter informacyjny, przedstawia stan prawny na dzień publikacji i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Sprawy wymagające indywidualnej oceny warto skonsultować z doradcą podatkowym lub radcą prawnym.

Jeśli ten artykuł jest dla Ciebie wartościowy, wesprzyj naszą twórczość tutaj i odbierz fantastyczne prezenty.