Wakacje od ZUS – kto może skorzystać i jak złożyć wniosek w 2026 r.

Raz w roku możesz legalnie nie płacić składek ZUS i zachować przy tym pełną ochronę ubezpieczeniową. Wakacje od ZUS – formalnie zwane wakacjami składkowymi – to program, z którego w 2025 roku skorzystało ponad 300 tys. przedsiębiorców. Miesięczna przerwa w opłacaniu składek oznacza oszczędność rzędu 1 600–1 800 zł, przy czym ZUS nie znika z Twojego ubezpieczenia: składki za ten miesiąc finansuje budżet państwa. Poniżej znajdziesz pełne zasady, warunki uprawniające do skorzystania z programu i szczegółową instrukcję złożenia wniosku.

Czym są wakacje od ZUS – na czym polega program?

Wakacje składkowe od ZUS to miesięczna przerwa w opłacaniu własnych składek na ubezpieczenia społeczne, wprowadzona przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Mechanizm jest prosty: zamiast Ciebie, składki za wybrany miesiąc opłaca Fundusz Pracy ze środków budżetu państwa. Twoje konto w ZUS zostaje zasilone tak samo jak przy regularnej wpłacie, a Ty zachowujesz pełne prawo do świadczeń wynikających z ubezpieczenia.

Przerwa dotyczy wyłącznie składek na własne ubezpieczenie społeczne – emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli jesteś zobowiązany do ich opłacania. Składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa i płacisz ją jak co miesiąc. Jeśli zatrudniasz pracowników, ich składki wpłacasz bez zmian, niezależnie od tego, czy korzystasz z wakacji.

Program jest celowo ograniczony do jednoosobowych działalności gospodarczych. Ustawodawca uznał, że to właśnie przedsiębiorcy na JDG – często prowadzący działalność sezonową lub zmagający się z nieregularnością przychodów – najbardziej odczuwają miesięczne obciążenie składkami. Nie jest to zwolnienie ze składek, lecz ich przejęcie przez budżet na czas jednego miesiąca.

Kto może skorzystać z wakacji od ZUS w 2026 r.?

Prawo do wakacji składkowych mają przedsiębiorcy spełniający łącznie cztery warunki. Brak choćby jednego z nich wyklucza możliwość złożenia wniosku.

• Jednoosobowa działalność gospodarcza wpisana do CEIDG. Program jest przeznaczony wyłącznie dla przedsiębiorców prowadzących JDG. Wspólnicy spółek jawnych czy partnerskich nie mogą z niego skorzystać.
• Co najmniej 1 miesiąc opłacania składek. Przed miesiącem, w którym składasz wniosek, musiałeś być zgłoszony jako płatnik składek przez minimum 1 dzień.
• Do 10 ubezpieczonych. W miesiącu, za który wnioskujesz, nie możesz zgłaszać do ZUS więcej niż 10 pracowników, zleceniobiorców ani innych osób, za które odprowadzasz składki. Nawet jedna umowa zlecenia z osobą, od której odprowadzasz składki, powyżej 10 osób wyklucza z programu.
• Przychód do 2 mln euro w poprzednim roku. Limit dotyczy przychodów z działalności gospodarczej. Zdecydowana większość samodzielnych przedsiębiorców mieści się w tym progu bez żadnych obliczeń.

Ważne: z wakacji składkowych nie skorzystają osoby korzystające z ulgi na start (pierwsze 6 miesięcy) ani takie, które w roku kalendarzowym poprzedzającym rok złożenia wniosku oraz w okresie od początku roku kalendarzowego złożenia wniosku do dnia złożenia tego wniosku wykonywały działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy.

Osoby na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych, podatku liniowym i skali podatkowej – wszystkie mogą korzystać z wakacji składkowych, pod warunkiem spełnienia powyższych wymogów. Forma opodatkowania przychodu nie ma tu znaczenia.

Ile zaoszczędzisz? Kwoty składek w 2026 r.

Wartość miesięcznej oszczędności zależy od podstawy wymiaru składek, którą stosujesz. Dla przedsiębiorcy opłacającego pełne składki od standardowej podstawy (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia) oszczędność za jeden miesiąc 2026 r. wynosi szacunkowo 1 600–1 800 zł. Dokładną kwotę poznasz po sprawdzeniu aktualnych stawek na zus.pl – są one aktualizowane corocznie w związku ze zmianami prognozowanego wynagrodzenia.

Jeśli korzystasz z małego ZUS plus (składki od dochodu), Twoja oszczędność będzie mniejsza, bo podstawa jest niższa. Niemniej nawet kilkaset złotych w skali miesiąca to realna ulga, szczególnie w miesiącach z niższymi przychodami.

Pamiętaj, że składka zdrowotna nie jest objęta programem. W 2026 r., podobnie jak w poprzednich latach, wynosi ona procent dochodu lub stałą kwotę w zależności od formy opodatkowania. Wakacje składkowe redukują Twój koszt o składki społeczne, nie zdrowotną.

Który miesiąc wybrać – strategia korzystania z wakacji

Formalnie możesz wybrać dowolny miesiąc roku kalendarzowego. W praktyce warto jednak zastanowić się nad wyborem, ponieważ niektóre miesiące są korzystniejsze niż inne.

Miesiące o sezonowo niższych przychodach to naturalni kandydaci – przerwa w składkach rekompensuje słabszy wynik finansowy. Dla wielu przedsiębiorców z branży usługowej są to styczeń lub luty. Dla sektora handlowego bywa to lipiec lub sierpień, gdy sprzedaż spada.

Istnieje też podejście odwrotne: skorzystać z wakacji w miesiącu o wysokich przychodach, żeby zmaksymalizować płynność finansową. Oszczędzone 1 700 zł możesz wtedy przeznaczyć na inwestycję lub spłatę zobowiązań, zamiast trzymać je jako rezerwę na ZUS.

Czego unikać: nie warto brać przerwy w grudniu, jeśli planujesz składać roczną deklarację PIT i chcesz mieć pewność co do prawidłowości rozliczeń. Grudzień jest miesiącem zamknięcia roku i wielu przedsiębiorców woli mieć w nim standardowe obciążenia dla zachowania przejrzystości ksiąg.

Jak złożyć wniosek o wakacje od ZUS – krok po kroku

Cały proces przebiega wyłącznie przez Internet, za pośrednictwem portalu eZUS (dawne PUE ZUS). Nie ma formularzy papierowych, nie musisz stawiać się w placówce ZUS ani kontaktować się z urzędem telefonicznie.

1. Zaloguj się do portalu eZUS na stronie zus.pl. Do logowania służą: profil zaufany, e-dowód lub dane do logowania login.gov.pl. Jeśli logujesz się po raz pierwszy, potrzebujesz wcześniej założyć konto – ten proces zajmuje kilka minut.
2. Znajdź wniosek o wakacje składkowe (RWS) . W menu płatnika szukaj sekcji dotyczącej ubezpieczeń lub ulg dla przedsiębiorców. Formularz może figurować pod pełną nazwą lub skrótem RWS – Wniosek o skorzystanie z wakacji składkowych.
3. Wybierz miesiąc przerwy. System pozwala wskazać tylko miesiąc następujący bezpośrednio po miesiącu, w którym składasz wniosek. Jeśli chcesz mieć wakacje składkowe w maju, wniosek złóż koniecznie w kwietniu.
4. Zatwierdź i pobierz UPO. Po wysłaniu wniosku system generuje Urzędowe Potwierdzenie Odbioru (UPO). Zapisz ten dokument – jest dowodem złożenia wniosku i może być potrzebny w razie wyjaśnień z ZUS.
5. Nie opłacaj składek społecznych za wybrany miesiąc. Jeśli masz ustawione automatyczne przelewy, pamiętaj o ich wyłączeniu na ten jeden miesiąc. Składkę zdrowotną opłacasz jak zwykle w standardowym terminie.

Termin złożenia wniosku: wniosek musi wpłynąć do ZUS przed upływem miesiąca, za który chcesz wziąć przerwę. Nie możesz złożyć go wstecz. Jeśli chcesz przerwę w maju, wniosek składasz najpóźniej 30 kwietnia. Dla pewności składaj go kilka dni wcześniej – portal eZUS bywa momentami przeciążony pod koniec miesiąca.

Czy wakacje od ZUS wpłyną na emeryturę i inne świadczenia?

Nie – i to jest jedna z największych zalet programu w stosunku do innych form oszczędzania na ZUS. Składki za miesiąc przerwy trafiają na Twoje konto w ZUS bezpośrednio z budżetu państwa, w pełnej standardowej wysokości. Oznacza to, że:

• Miesiąc przerwy jest wliczony do stażu ubezpieczeniowego w pełnym zakresie.
• Na Twoim koncie w ZUS zapisywana jest taka sama kwota składki emerytalnej, jak gdybyś sam ją opłacił.
• Zachowujesz prawo do zasiłku chorobowego w miesiącu przerwy i po nim – ciągłość ubezpieczenia nie jest przerywana.

To odróżnia wakacje składkowe od zawieszenia działalności, gdzie okresy zawieszenia są wyłączone ze stażu i nie są wliczane do podstawy emerytury.

Wakacje od ZUS a zawieszenie działalności – różnica

To częste źródło nieporozumień. Obie opcje redukują obciążenie składkowe, ale działają zupełnie inaczej.

Zawieszenie działalności wymaga formalnego wpisu do CEIDG, trwa minimum 30 dni i faktycznie zatrzymuje działalność – w tym czasie nie możesz wystawiać faktur ani osiągać przychodów z tej działalności. ZUS nie pobiera składek, ale też ich nie opłaca za Ciebie – po prostu ich nie ma. Konsekwencją jest brak ochrony ubezpieczeniowej w tym okresie i brak wpływu na staż emerytalny.

Wakacje składkowe nie wymagają żadnej zmiany w CEIDG ani przerwy w działalności. Pracujesz normalnie: wystawiasz faktury, obsługujesz klientów, zarabiasz. Jedyna różnica to brak Twojej wpłaty do ZUS w tym jednym miesiącu – zastępuje ją wpłata z budżetu państwa.

Jeśli potrzebujesz faktycznej przerwy w prowadzeniu działalności – zawieszenie ma sens. Jeśli chcesz jedynie nie płacić składek w konkretnym miesiącu, zachowując pełne ubezpieczenie i aktywną działalność – wakacje składkowe są właściwym narzędziem.

Wakacje od ZUS a inne programy wsparcia

Kompatybilność z wakacjami składkowymi zależy od konkretnego programu – niektóre wykluczają możliwość skorzystania, inne nie:

• ZUS preferencyjny przez okres 24 miesięcy i Mały ZUS plus (składki od dochodu) – możesz korzystać z wakacji składkowych, jeśli spełniasz pozostałe warunki. Stawka składek wraca do Twojej normalnej wysokości po przerwie.
• Ulga na start –w okresie ulgi na start nie skorzystasz z wakacji składkowych, ponieważ nie opłacasz składek społecznych. Wakacje składkowe stają się dostępne po zakończeniu ulgi.
• Działalność nierejestrowana – tak samo: nie podlegasz obowiązkowo pod ubezpieczenia społeczne, więc nie możesz skorzystać z ulgi.

Jeśli korzystasz jednocześnie z kilku tytułów do ubezpieczenia (np. działalność + etat), wakacje składkowe dotyczą wyłącznie składek opłacanych z tytułu działalności gospodarczej. Składki z etatu płaci pracodawca bez zmian.

---

Chcesz uzyskać więcej informacji na temat wakacji składkowych?

Na stronie https://www.naffy.io/patrycja-szypulska/wakacje-skladkowe możesz zakupić kompleksowy poradnik na ten temat, który zawiera:

• e-book,
• kalkulator ulgi w Excelu,
• instrukcję złożenia wniosku.

---

Najczęstsze pytania o wakacje od ZUS

Czy mogę wybrać dowolny miesiąc?

Tak, dowolny miesiąc roku kalendarzowego – pod warunkiem złożenia wniosku w poprzednim miesiącu. Wniosku nie możesz złożyć z datą wsteczną.

Co jeśli zapomnę złożyć wniosek?

Nie ma możliwości retroaktywnego skorzystania z wakacji. Jeśli minął już termin złożenia wniosku na dany miesiąc, na który chciałeś wziąć przerwę, składasz wniosek za kolejny dostępny miesiąc. Jeśli w danym roku nie złożyłeś wniosku o wakacje składkowe, to ulga na ten rok przepada. Masz jednak w następnym roku kalendarzowym znów prawo do jednego miesiąca przerwy.

Czy wakacje od ZUS obejmują składkę zdrowotną?

Nie. Składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa niezależnie od wakacji składkowych. Program obejmuje wyłącznie cztery składki społeczne: emerytalną, rentową, chorobową i wypadkową, a jeśli jesteś na „dużym zusie”, to także Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Jak ZUS weryfikuje uprawnienia?

ZUS sprawdza uprawnienia automatycznie na podstawie danych z CEIDG oraz historii opłacania składek w systemie. W zdecydowanej większości przypadków wniosek jest rozpatrywany bez konieczności dostarczania dodatkowych dokumentów. Jeśli ZUS ma wątpliwości, skontaktuje się z Tobą pisemnie lub przez portal eZUS.

Czy spółka z o.o. może korzystać z wakacji od ZUS?

Nie. Program dotyczy wyłącznie przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG. Wspólnicy i prezesi spółek z o.o. podlegają innym zasadom ubezpieczenia społecznego i nie mają dostępu do tego instrumentu.

Czy mogę skorzystać z wakacji kilka razy w roku?

Nie. Limit wynosi jeden miesiąc na rok kalendarzowy. Uprawnienie nie jest przenoszone na kolejny rok – jeśli nie skorzystasz w danym roku, nie możesz wziąć dwóch miesięcy w następnym.

Czy wakacje składkowe są opodatkowane?

Nie. Przejęcie składek przez budżet państwa nie stanowi przychodu przedsiębiorcy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. To świadczenie publiczne, analogiczne do innych form wsparcia systemowego.

Jeśli ten artykuł jest dla Ciebie wartościowy, wesprzyj naszą twórczość tutaj i odbierz fantastyczne prezenty.